Acne leidt tot een vette huid en puistjes in het gezicht, op de bovenrug en op de borst. Acne is eerder gênant dan ernstig en is een typische huidaandoening bij tieners en adolescenten (maar kan ook op latere leeftijd nog voorkomen).

Hoe kom je er vanaf, en beter nog, hoe voorkom je het? Het wordt steeds duidelijker dat voeding een rol speelt bij het ontstaan van acne. Wat is acne? Welke voedingsmiddelen moeten vermeden worden? En wat kun je eten om puistjes te voorkomen?

Wat is acne?

Acne is een van de meest voorkomende huidaandoeningen ter wereld.

Acne wordt oorspronkelijk veroorzaakt door een slechte werking van de haarfollikels. Deze kleine structuren op de huid verbinden een haar met een klier die talg afscheidt, een vette substantie die vanaf de adolescentie onder invloed van testosteron wordt geproduceerd. Hormonen kunnen bij sommige mensen leiden tot een overmatige talgproductie of een talgproductie van slechte kwaliteit. Als gevolg daarvan raakt het kanaal waardoor de talg moet stromen verstopt.

Dit resulteert in de vorming van open comedonen, die ook wel zwart puntje of mee-eter worden genoemd, of van gesloten comedonen als hij bedekt is met een dun laagje huid, wit puntje of puistjes genaamd. De klier blijft talg afscheiden, wat dan een uitstulping veroorzaakt van de huid met een witachtige plek in het midden.

Bovendien profiteert een bacterie die van nature op de huid aanwezig is (cutibacterium acnes) van het teveel aan talg om zich te vermenigvuldigen en een ontstekingsreactie in de huid te veroorzaken. Dit is wanneer puistjes verschijnen!

Overmatige talgproductie, snelle vermeerdering van de cutibacterium acnes bacterie, hyperkeratinisatie van de haarfollikels en ontstekingen zijn allemaal factoren die door de voeding worden beïnvloed. Dit is de reden waarom voeding al enkele decennia deel uitmaakt van het acne-debat.

Welke soorten acne?

Er is acne rosacea, hormonale acne en cystische acne.

• Acne rosacea is strikt genomen geen vorm van acne. Het is een huidaandoening die de bloedvaten aantast, waardoor roodheid en vlekken ontstaan. Het wordt meestal behandeld met antibiotica. Deze vorm van acne wordt in dit artikel niet besproken.
• Hormonale acne houdt verband met hormoonschommelingen. Het treft vooral tieners in de puberteit, maar kan ook volwassenen treffen.
• Cystische acne is de ernstigste vorm van acne. Het wordt gekenmerkt door de vorming van puistjes en diepe onderhuidse ontstekingsletsels. Voor deze ernstige vorm is het raadzaam een dermatoloog te raadplegen.

Hoe zit het met voeding en acne? 

Het is bekend dat verschillende factoren van invloed zijn op het ontstaan van acne, waaronder genetische, hormonale, ontstekings- en omgevingsfactoren. In tegenstelling tot de wetenschappelijke kennis over de genetische factor en de rol van hormonen bij het ontstaan van acne, bestaat er nog veel onzekerheid over de rol van omgevingsfactoren. Het onderzoek naar voeding bij de behandeling van acne heeft pas de laatste jaren aan belang gewonnen, zodat de kennis hierover nog in volle ontwikkeling is. Gelukkig is er wel al veelbelovend bewijs.

De ontwikkeling van acne bij sommige bevolkingsgroepen, die vroeger geen acne hadden, na de invoering van een westers dieet suggereert dat het voedingspatroon een belangrijke rol speelt bij acne. Bewerkte voedingsmiddelen, zuivelproducten, geraffineerde suikers en andere voedingsvetten zijn kenmerkend voor het westerse dieet.

Wat zijn de slechte en goede voedingsmiddelen voor acne?

 Suiker is een slecht idee voor je acné 

De glycemische index geeft de snelheid aan waarmee koolhydraten in de darm worden verteerd en als glucose (suiker) in het bloed worden opgenomen. De glycemische index van een levensmiddel verwijst dus naar de toename van het glucosegehalte in het bloed, vergeleken met zuivere glucose. 

Verschillende studies hebben aangetoond dat de glycemische index een rol speelt bij de ontwikkeling van acne.

Het is daarom het beste om een voedingspatroon te volgen met vezelrijke voedingsmiddelen zoals volle granen; en eenvoudige suikers en witte bloem te vermijden. Met andere woorden, niet teveel snoep, gebak en koekjes.

 Zuivelproducten staan ook ter discussie  

Zuivelproducten zijn ook het onderwerp geweest van studies over de invloed van voeding op acne. Melkeiwitten (caseïne en wei-eiwitten) verhogen het insulineniveau, wat de ontwikkeling van acne bevordert.

De associatie van zuivelproducten met acne is waarschijnlijk te wijten aan de insuline-index, gedefinieerd als de toename van het insulinegehalte in het bloed. Melk heeft een zeer hoge insuline-index, ongeacht het vetgehalte. Kaas heeft een lage insuline-index, terwijl ijs een hoge insuline-index heeft als gevolg van de toegevoegde suiker; daarom zou deze theorie, gebaseerd op hyperinsulinemie, het verband tussen ijs en acne verklaren en het ontbreken van een verband tussen kaas en acne.

 Omega-3 vetzuren zijn de bondgenoten van een mooie huid 

Net als andere ontstekingsziekten van de huid, zoals dermatitis of psoriasis, is acne een ontstekingsreactie, met name een ontsteking van het deel van de huid dat de talgklier bevat. En we weten dat omega-3 een ontstekingsremmend effect heeft. Dat is een interessante piste, nietwaar?

In 2020 bestudeerden wetenschappers de effecten van omega-3 vetzuren op acne. Zij stelden vast dat suppletie met omega-3 vetzuren het aantal inflammatoire en niet-inflammatoire laesies (kleine letsels) bij patiënten met milde tot matige acne aanzienlijk verminderde.

Andere studies hebben een verband aangetoond tussen een lagere visconsumptie (EPA- en DHA-omega-3-vetzuren) en ernstigere acne. Een verhoogde consumptie van transvetten en verzadigde vetten werd ook in verband gebracht met een ernstigere acne.

 De effecten van probiotica op acne zijn nog onduidelijk 

De laatste jaren staat het microbioom in het middelpunt van de belangstelling wat gezondheid en ziekten bij de mens betreft. Gezien de rol van de bacterie C. acnes bij acne, is het evenwicht van de huidmicrobiota belangrijk voor het ontstaan en de genezing van acne.

Het microbioom in de darmen kan ook een rol spelen, aangezien bij acnepatiënten circulerende niveaus van endotoxinen worden aangetroffen die niet aanwezig zijn in controlegroepen. Tot nu toe zijn de effecten van probiotica op acne alleen theoretisch. Bij gebrek aan klinische studies en verder onderzoek kunnen hieromtrent nog geen conclusies worden getrokken.

 Omega-3 vetzuren kunnen acne helpen verminderen 

Ondanks de beperkingen van de studies over voeding en acne, zijn er aanwijzingen dat voeding een rol speelt bij acne en de behandeling ervan. Er zijn sterke aanwijzingen dat regelmatige consumptie van omega-3 vetzuren en een voedingspatroon met een lage glycemische index acne kan verminderen.

Omega-3: een natuurlijk hulpmiddel bij het studeren en de concentratie

Eitje gezond : Voor tieners

Bronnen : 

Baldwin, H., & Tan, J. (2021). Effects of Diet on Acne and Its Response to Treatment. American journal of clinical dermatology, 22(1), 55-65. https://doi.org/10.1007/s40257-020-00542-y 

Balić, A., Vlašić, D., Žužul, K., Marinović, B., & Bukvić Mokos, Z. (2020). Omega-3 Versus Omega-6 Polyunsaturated Fatty Acids in the Prevention and Treatment of Inflammatory Skin Diseases. International journal of molecular sciences, 21(3), 741. https://doi.org/10.3390/ijms21030741 

Cordain L, Lindeberg S, Hurtado M, Hill K, Boyd Eaton S, Brand-Miller J. Acne vulgaris. Arch Dermatol. 2002;138:1584-90. 

Jung, J. Y., Kwon, H. H., Hong, J. S., Yoon, J. Y., Park, M. S., Jang, M. Y. et Suh, D. H. (2014). Effect of Dietary Supplementation with Omega-3 Fatty Acid and Gamma-linolenic Acid on Acne Vulgaris: A Randomised, Double-blind, Controlled Trial. Acta dermato-venereologica, 94(5), 521-525. https://doi.org/10.2340/00015555-1802 

Kucharska A, Szmurło A, Sińska B. Significance of diet in treated and untreated acne vulgaris. Adv Dermatol Allergol. 2016;23(2):81-86