Een omega-3 die kankercellen doodt
Belgische onderzoekers (UCLouvain) hebben een uitzonderlijke ontdekking gedaan die nieuwe perspectieven biedt in de strijd tegen kanker. Hun onderzoek, gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Cell Metabolism (juni 2021), toont aan dat DHA of docosahexaeenzuur, een omega-3 lange keten vetzuur, kankercellen kan doen imploderen.
Omega-3 DHA is reeds bekend vanwege zijn belang voor een goede werking van de hersenfuncties, het gezichtsvermogen en de regulatie van ontstekingsverschijnselen. Het wordt ook in verband gebracht met een lagere incidentie van kanker. Onderzoekers van de UCLouvain hebben nu het biochemische mechanisme ontdekt dat DHA en andere verwante vetzuren in staat stelt om de ontwikkeling van kankertumoren te vertragen.
Een tumor is niet uniform, maar heeft verschillende micromilieus. In het centrum is het milieu zuurder dan in de periferie, de buitenrand. In feite worden tumorcellen in het centrum van de tumor blootgesteld aan een micro-omgeving die tot 10 maal zuurder is dan gezond weefsel.
Om dit zure micromilieu (acidose) in tumoren te overleven, vervangen de cellen glucose (een van de meest voorkomende suikers) door lipiden (vetten) als energiebron.
De wetenschappers ontdekten dat sommige vetzuren tumorcellen stimuleren, terwijl andere ze doden. En als deze lipiden een grote hoeveelheid DHA omvatten, zal de cel letterlijk imploderen.
Fig.1: De tumorcel implodeert als gevolg van ferroptose (UCLouvain).
Dit verschijnsel wordt ferroptose genoemd, een vorm van celdood die verband houdt met de peroxidatie van bepaalde vetzuren.
Hoe meer onverzadigde vetzuren er in de cel beschikbaar zijn, hoe groter het risico op oxidatie van deze vetzuren. Normaal gesproken slaan de cellen in het zure deel van tumoren deze vetzuren op in lipidedruppels, een soort bundels waarin de vetzuren tegen deze oxidatie worden beschermd. Maar in aanwezigheid van een grote hoeveelheid DHA wordt de kankercel overrompeld en kan hij geen DHA meer opslaan, waardoor het oxideert en tot celdood leidt.
In het kort: hoe meer DHA de kankercel ophoopt, hoe meer hij zal oxideren en dus moleculen zal vrijmaken die tot celdood zullen leiden.
Deze door DHA geïnduceerde ferroptose vindt echter slechts onder zeer specifieke omstandigheden plaats: de cel moet zich in acidose bevinden, d.w.z. in een zuur micromilieu, binnenin de tumoren.
De huidige geneesmiddelen werken op cellen in die zich in de periferie van tumoren bevinden. DHA werkt in op de cellen die zich in het centrum van tumoren bevinden. De combinatie van deze twee systemen zou dus een grote troef kunnen betekenen in de strijd tegen kanker.
Deze ontdekking werd gedaan door middel van in vitro-experimenten op tumorcelculturen, sferoïden genaamd. In aanwezigheid van DHA groeien deze sferoïden eerst en imploderen dan. Het onderzoeksteam voerde ook in vivo experimenten uit door muizen met tumoren een dieet te geven dat verrijkt was met DHA. Het resultaat: de ontwikkeling van tumoren werd aanzienlijk vertraagd in vergelijking met muizen die een klassiek dieet kregen.
Deze studie toont – eens te meer – het belang aan van een minimale consumptie van omega-3, en in het bijzonder omega-3 van het type DHA.
Hoewel een volwassene minstens 250 mg DHA per dag nodig heeft, blijkt uit studies in België dat onze voeding gemiddeld slechts 50 tot 100 mg van dit belangrijke vetzuur per dag aanlevert. Het is dus van essentieel belang om steeds regelmatiger voedingsmiddelen te consumeren die omega-3 bevatten, en in het bijzonder de lange keten omega-3 vetzuren (EPA of DHA).
1 Columbus ei = 50% van de dagelijkse behoefte aan omega-3 van het type DHA.
Bronnen:
Dierge, E., Debock, E., Guilbaud, C., Corbet, C., Mignolet, E., Mignard, L., Bastien, E., Dessy, C., Larondelle, Y., & Feron, O. (2021). Peroxidation of n-3 and n-6 polyunsaturated fatty acids in the acidic tumor environment leads to ferroptosis-mediated anticancer effects. Cell metabolism, S1550-4131(21)00233-3. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2021.05.016
https://uclouvain.be/en/research/news/tumours-poisoned-by-omega-3.html
https://www.rtbf.be/info/societe/detail_un-omega-3-tueur-de-cellules-tumorales-une-equipe-de-l-uclouvain-ouvre-des-perspectives-dans-la-lutte-contre-le-cancer?id=10781166
